على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

8

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

نيز بطور افسانه گويند چشمه‌ايست كه مدت هفت سال پيوسته روان باشد و هفت سال ديگر خشك . آب‌غوره ( b - qure ) ا . پ . مايعى ترش كه از فشردن غورهء انگور بدست آيد و آب غوره گرفتن ف ل . : گريه كردن و روان كردن اشك و فشردن چشم . آبفت ( baft ) ا . پ . مخفف آبافت . آبق ( baq ) ا . ع . مأخوذ از آبك ( فارسى جيوه و زيبق ) . آبق ( beq ) ص . ع . بندهء گريخته . ج : اباق ( obb q ) . آبك ( bak ) ا . پ . مصغر آب . و جيوه . و آبله . آبك ( bak ) ص . پ . هر چيز پر آب و آبكى . آبكار ( b - k r ) ا . پ . سقا . و آبيار . و شراب فروش . و شرابخوار . آب كار ( be - k r ) ا . پ . رواج و رونق . و آبرو . و منى . آبكارى ( b - k ri ) ا . پ . ماليات ساختن . ا . و فروختن مشروبات مسكر . و كارخانهء مشروبات‌سازى . آبكامه ( b - k me ) ا . پ . نان خورشى كه از ماست و شير و غيره سازند . آب كبود ( be - kabud ) ا خ . پ . درياى چين ا . شمشير نيك و اعلى . آبكش ( b - kac ) ا ص . پ . كسى كه با دول آب از چاه كشد و بالا آورد و ا . سقا و ترش پالا . و كاغذى كه به روى خط تازه نوشته اندازند كه آن را خشك كند . آب كشيدن ( b - kacidan ) ف ل . پ . بالا آوردن آب با دول از چاه . و سقائى كردن . آبكشين ( bkacin ) ا . پ . بازوبند . آبكم ( bkam ) ا . قسمى . از مار آبكمه ( bkome ) ا . آب سياه رنگ متعفنى كه در شكم بعضى از ماهيها يافت مىشود و جهت مرمّت شكستگى به كار مىبرند . آبكند ( bkand ) ا . پ . زمينى كه آب آن را كنده و گودال كرده باشند . و آب‌گير . و آب انبار . و درياچه . و ا خ . نام شهرى . آب كوثر ( bkawsar ) ا خ . پ . آبى كه روز قيامت حضرت پيغمبر اسلام صلى اللّه عليه و آله بامت خود مىدهد . آب كور ( b - kur ) ص . پ . خسيس و لئيم و ناكس . آبكى ( baki ) ص . پ . هر چيز آبدار و پر آب . و هر چيز مايع و روان . آبگ ( bag ) ا خ . پ . دهى نزديك شيراز . آب گاز ( b - g z ) ا . پ . آبى كه در آن بخار اسيد كربنيك حل كرده‌اند و چون در ظرفى ريخته شود جوش نموده فوران كند . آبگانه ( bg ne ) ا . پ . سقط جنين . آبگداز ( b - god z ) ا . پ . پاياب و معبر آب . آبگاه ( b - g h ) ا . پ . تهىگاه . و تالاب و آبگير . آبگرد ( b - gerd ) ا . پ . گرداب . آبگردان ( b - gard n ) ا . پ . ظرفى دسته‌دار كه بدان آب و آش از ديگ بردارند . آبگردش ( b - gardec ) ا . پ . گرداب . و اسب تند و تيز . و سرگيجه و دوار . آب گرم ( b - garm ) ا . پ . يك نوع از آبهاى معدنى . و نوعا آبهاى گرم داراى گوگرد مىباشند . و آب گرم خرقان : ا خ . در خرقان افشار بكشلو نزديك قريهء نجف‌آباد واقع مىباشد و آب گرم سراب : در دو فرسخى قصبهء سراب واقع شده و آب گرم لاريجان : در قريه‌اى بنام گرماسر واقع است و آب گرم محلات : در سه فرسخى قصبهء محلات واقع مىباشد . آبگمه ( bgome ) ا . پ . آب خاكسترى رنگ و بغايت گنديده و بدبوى كه از شكم قسمى از ماهيهاى درياى چين گيرند و تازيان ماء الجمة گفته‌اند . آبگوشت ( b - gowct ) ا . پ . نانخورشى كه از گوشت و بعضى حبوبات سازند . و از نان خورشهاى لذيذ و مقوى مىباشد . و باصطلاح شكارچيان طعمه‌ايست كه قبل از رفتن شكار بقوش مىدهند . آبگون ( b - gun ) ص . پ . هر چيزى كه مانند آب و برنگ آن باشد . و ا . نشاستهء آميخته با نيل . و آسمان . و لاجورد . و يخ و شمشير براق . و آب‌گون صدف : آسمان و آفتاب و ماه و ابگون قفس : و يا آبگون طارم : آسمان . و ا خ . رودخانه اى كه از خوارزم بدرياى مازندران مىريزد . آبگه ( b - gah ) ا . پ . آبگير و تالاب و حوض . آبگى ( bagi ) ص . پ . هر چيز آبدار و پر آب و هر چيز مايع . آبگير ( b - gir ) ا . پ . تالاب . و حوض و گودى كه آب در آنجا بايستد . و افزارى مانند جاروب كه جولاهان و شومالان بدان بر پارچه‌اى كه مىبافند آب افشانند . و كسى كه در حمام كارش آب آوردنست . آبگيرناك ( b - gir - n k ) ص . پ . جايى كه پر از مرداب و خندقهاى آبى بود . ابگينه ( bgine ) ا . پ . شيشه و بلور و الماس و شيشهء شراب . و دل عاشق . و اشك